วันนี้หมอได้คุยกับเด็กผู้ชาย 8 ขวบคนนึง ที่แม่เพิ่งพามารักษาอาการสมาธิสั้น ระหว่างการคุยถึงเพื่อนที่โรงเรียน เด็กบอกว่าเพื่อนๆ ที่โรงเรียนไม่มีใครยอมเล่นด้วย ตั้งฉายาเด็กว่าเป็น Devil Boy ตอนแรกหมอคิดในใจว่าอาจเป็นเพราะเด็กไปแกล้งเพื่อน หรือรังแกเพื่อนจนเพื่อนกลัว แต่ก็ดูขัดแย้งกับบุคลิกลักษณะของเด็กที่ดูสุภาพ นุ่มนวล อ่อนโยน
หมอเลยลองให้เด็กเล่าว่าฉายา Devil Boy มาได้ยังไง
เด็ก: "เพื่อนบอกว่า ผมเป็นตัวซวยประจำห้อง มีผมอยู่ในห้องแล้วทุกคนเดือดร้อน"
หมอ: "เดือดร้อนยังไงครับ"
เด็ก: "ผมทำให้ทุกคนในห้องถูกครูหวาน (นามสมมุติ) ทำโทษบ่อยๆ"
หมอ: "ยังไงเหรอครับ"
เด็ก: "ก็เวลาผมคุยกับเพื่อน ครูหวานก็จะให้ทุกคนยืนขึ้น เวลาที่ผมทำงานเสร็จช้า ครูหวานก็จะให้ทุกคนในห้องทำงานเพิ่มขึ้น เวลาที่ผมลืมเอาของอะไรมา ครูหวานก็จะหักคะแนนทุกคน....ตอนเปิดเทอมใหม่ๆ ผมมีเพื่อนหลายคน แต่ตอนนี้ผมไม่เหลือใครแล้ว ไม่มีใครกล้ามาคุยกับผมแล้ว"
........เด็กพูดด้วยน้ำเสียงที่เศร้าและหมดหวังมาก........
บทสนทนานี้ทำให้หมอนึกไปถึงอีก case นึง เป็นเด็กผู้หญิงอายุ 6 ขวบ เรียนอยู่ชั้น ป.1 แม่พามาปรึกษาเพราะเด็กร้องไห้งอแงไม่ยอมไปโรงเรียนหลังจากเปิดเทอมไปได้ 1 เดือน ทั้งๆ ที่ตอนเปิดเทอมใหม่ๆ เด็กก็กระตือรือร้นและอยากไปโรงเรียนดี แต่พักหลังเด็กมักจะบ่นปวดขาเวลาแม่ไปรับที่โรงเรียน กลางคืนเด็กมีละเมอพูดว่า "พอแล้ว...พอได้แล้ว...เหนื่อยแล้ว...ไม่ไหวแล้ว" เมื่อแม่คุยกับเด็กไปเรื่อยๆ ก็ได้ความว่า เด็กทั้งห้องถูกครูทำโทษโดยให้วิ่งขึ้นลงบันไดระหว่างชั้น 1 ถึงชั้น 3 ทุกครั้งที่มีเด็กคนใดคนหนึ่งในห้องเรียนทำผิดกฎ
สอง case นี้เป็นตัวอย่างบางส่วนของการทำโทษที่ไม่เหมาะสมในโรงเรียน ที่หมอได้ยินมาตลอด 20 กว่าปีของการเป็นจิตแพทย์เด็ก โดยที่แนวโน้มดูเหมือนว่าจะเกิดถี่ขึ้น รุนแรงขึ้น และวิธีการที่ใช้ทำโทษก็แปลกแบบคาดไม่ถึง
เหตุผลจากครูที่ชอบใช้วิธีทำโทษทั้งห้องแบบนี้ ก็จะพูดเป็น pattern เดียวกันคือ ต้องการสร้างให้เด็กเกิดความสามัคคี คอยสอดส่องดูแลเพื่อน เตือนเพื่อนไม่ให้ทำผิด เป็นการใช้พลังกลุ่มกดดันเด็กไม่ให้ทำผิด ไม่งั้นทุกคนจะเดือดร้อน
การทำโทษทุกคนยกห้อง เมื่อมีใครคนใดคนหนึ่งทำผิด มีกำเนิดจากโรงเรียนทหาร จากการฝึกหน่วย SEAL ซึ่งเหตุผลข้างต้น make sense เพราะทหารต้องออกรบ ต้องระแวดระวัง เวลาลาดตระเวนต้องไม่ไปเหยียบกับระเบิด หรือส่งเสียงให้ศัตรูรู้ตัว มิฉะนั้นจะตายกันทั้งหมู่ จึงต้องฝึกแบบเข้มงวด ลงโทษทั้งกองร้อย เพราะในสนามรบทุกคนอาจตายได้ ถ้ามีใครคนใดคนหนึ่งทำผิดกฏหรือไม่ระวังตัว
แต่โรงเรียนไม่ใช่สนามรบ เด็กไม่ใช่หน่วย SEAL
เด็กๆ ไม่ได้ต้องไปสู้รบกับใคร เด็กควรจะมีความสุข รู้สึกปลอดภัยเวลาอยู่ในโรงเรียน ไม่ใช่ต้องคอยระแวงว่าจะถูกทำโทษทั้งๆ ที่ตัวเองไม่ใช่คนที่ทำผิด การทำโทษแบบนี้ยิ่งจะทำให้เด็กเกลียดกัน จับผิด กล่าวโทษกัน bully กันมากขึ้น รวมถึงเกลียดครู เกลียดการมาโรงเรียน
หมออยากเห็นการทำโทษแบบนี้หมดไปจากโรงเรียนไทยเสียที ขอให้ปาฏิหาริย์มีจริง
หมายเหตุ: คุณครูที่ดียังมีอยู่มาก อย่าเหมารวมว่าครูทุกคนจะใช้วิธีการทำโทษแบบนี้ มีเพียงไม่กี่คนในแต่ละโรงเรียนที่ยังใช้วิธีนี้อยู่ ขอเพียงครูท่านอื่นๆ อย่าเพิกเฉย และช่วยกันขอร้องให้เลิกใช้วิธีนี้ เด็กๆ บอบช้ำกับระบบการเรียนทุกวันนี้มากพอแล้ว ช่วยกันนะครับคุณครู
บทความโดย หมอชาญวิทย์
ที่มา : เพจ สมาธิสั้น แล้วไง
![เน็ตป๊าม้า](https://www.netpama.com/assets/images/netpama-course.png)